Tıbbi ve Resimli bir Çocuk Kitabı
“Muhteşem Ben”
Son yıllarda Dünya’da çocuk kitaplarına ve çocuk edebiyatına karşı ilgi artmaktadır. Eskiden sadece masallar çocuk kitabı olarak görülürken, günümüzde çocukların yaşlarına uygun şekilde hazırlanmış, ilgi çekici, renkli, resimli ve kolay okunan kitaplar yazılmaya başlanmıştır. Bununla birlikte okumayı bilmeyen okul öncesi çocuklar için de kitaplar geliştirilmiştir. Ancak burada mutlaka bir erişkinin kitabı sesli olarak çocuğa okuması ve çocuğunda resimleri takip ederek konuyu anlaması gerekmektedir. Böylelikle çocuk olayları zihninde somutlaştırarak anlayabilmektedir. Erişkin tarafından çocuğa okunan her kitap hem her ikisinin birlikte keyifli vakit geçirmesine ve erişkinin çocuğa rol model olmasına katkı koymakta hem de aralarında duygusal açıdan güçlü bir bağ kurulmasına neden olmaktadır.
“Otizm” ve “Gelişimsel Gerilik” gibi rahatsızlıklar son yıllarda giderek daha sık görülmeye başlanmıştır. Bu rahatsızlıkların temel özelliklerine baktığımızda çocuğun yaşıtlarına göre ulaşması gereken düzeyin altında olması, yani yaşıtlarına göre geri olması görülmektedir. Bu rahatsızlıklarla ilgili olarak günümüzde erken yaşta tanı konulmasını amaçlayan ve çocuğun gerek evde, gerekse okulda bakımından sorumlu insanları (aileler, bakıcılar, öğretmenler gibi) hedef grubu olarak seçen farkındalık programları geliştirilmeye çalışılmaktadır. Böylelikle erken yaşta tanı konulması ve özel eğitim ile başkalarına bağımlı bir hayattan tam bağımsız hayata geçişlerinin sağlanması hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda Center for Disease Control and Prevention (CDC-USA) Act Early Programını geliştirmiştir. Bu program kapsamında ailelerin ve öğretmenlerin çocukların gelişimlerini takip edebilecekleri formlar geliştirilmiştir. Bunların yanında üç yaşındaki bir çocuğun bir günlük hayatını anlatan ve neler yapabileceğini gösteren bir çocuk kitabı da hazırlanmıştır. Türkçe’ye “Muhteşem Ben” (Amazing Me) olarak çevrilen çocuk kitabı, Can isimli sevimli bir kangurunun bize göre sıradan, ancak ona göre “Muhteşem” olan bir günlük hayatını anlatmaktadır. Çocuklar keyifle Can’ın hayatını dinlerlerken kitabı okuyan erişkinlerinde resimler içerisinde gizlenmiş olan koala ayıcıklarını bulmaları istenmektedir. Koala ayıcıklı her sayfa altında ailelere yönelik gelişimsel dönüm noktaları bilgisini bulunmaktadır. Burada üç yaşındaki bir çocuğun neler yapabileceği belirtilmektedir. Böylelikle çocuğa yaşına uygun keyifli bir çocuk kitabı okurken anne babanın gelişimsel alanda farkındalığının artması sağlanmaktadır.
Muhteşem Ben isimli çocuk kitabı yukarıda bahsedildiği gibi birçok farklı alanı bir araya getirmesi nedeniyle özel bir yapıya sahiptir. Keyifli bir çocuk kitabı olmasının yanı sıra ailelere yönelik gelişimsel dönüm noktaları içermesi nedeniyle tıbbi bir çocuk kitabı olarak da tanımlanabilmektedir. Kitabın başlangıcı bir çocuk kitabı şeklinde olup çocuğa yönelik hikâyenin bitmesinin ardından sadece anne babalara özel gelişimsel dönüm noktalarının yer aldığı sayfalara ulaşılmaktadır. Burada üç yaşındaki bir çocuğun Sosyal ve Duygusal, Konuşma ve İletişim, Fiziksel ve Zihinsel alanlarda hangi gelişimsel özellikleri göstermesi gerektiği detaylı bir şekilde belirtilmektedir. Kitabın sonunda ise hangi durumlarda doktora başvurmaları gerektiğini detaylı bir şekilde belirtilmektedir.
Dr. Erdem Beyoğlu tarafından Türkçe’ye çevrilen ve adapte edilen Muhteşem Ben, Limasol Türk Kooperatif Bankası ve Limasol Sosyal Sorumluluk Kurumu katkılarıyla basılmış olup 18 Eylül 2015 tarihinde yapılan tanıtımının ardından tüm seçkin kitapçılarda satışa sunulmuştur. Kitabın gelirinin önemli bir kısmının ise kitabın ana amacına paralel bir şekilde başta özel eğitim kurumları olmak üzere çeşitli sivil toplum kuruluşlarına hibe edilmesi kararlaştırılmıştır.
Sonuç olarak, bize göre sıradan ancak Can’a göre “Muhteşem” olan bir günün anlatıldığı “Muhteşem Ben” isimli çocuk kitabında çocuklara keyifli bir hikâye sunulurken, ailelere yönelik olarak da üç yaşındaki bir çocuğun elde etmesi gereken gelişimsel dönüm noktaları bilgileri detaylı bir şekilde verilmektedir. Böylelikle çocukların gelişimine yönelik ciddi bir farkındalık yaratmaktadır. Herkese keyifli okumalar dilerim.
Dr. Erdem BEYOĞLU